امروزه با پیشرفت تکنولوژی، پارچهها در جنسها و طرحهای بسیار متنوعی تولید میشوند و هر کدام رفتار و کاربرد خاص خود را دارند. شناخت انواع پارچه از نظر جنس و طرح، یکی از مهمترین پیشنیازهای طراحی و تولید لباس حرفهای است.
طراحان و تولیدکنندگان پوشاک با شرکت در دورههای آموزش پارچهشناسی تلاش میکنند شناخت دقیقی از پارچههای گوناگون به دست آورند تا بتوانند برای هر محصول، مناسبترین پارچه را انتخاب کنند. انتخاب درست جنس پارچه تأثیر مستقیمی بر راحتی، دوام، ظاهر و کیفیت نهایی لباس دارد.
تولیدکنندگان لباس هنگام انتخاب پارچه باید به مدل لباس، فصل استفاده، نوع مصرف (اداری، مجلسی، روزمره و…) و نیاز مشتری توجه ویژه داشته باشند. از آنجا که پارچهها براساس مواد بهکاررفته در تولیدشان انواع مختلفی دارند، اگر شما هم میخواهید هنگام خرید لباس انتخاب بهتری داشته باشید، لازم است تا حدی با انواع پارچهها آشنا باشید.
خرید مطمئن و آسان با شناخت انواع پارچه
یکی از بزرگترین دغدغهها در خرید آنلاین لباس، نشناختن جنس پارچه و نداشتن امکان لمس آن از نزدیک است. همین موضوع باعث میشود بسیاری از افراد از خرید اینترنتی منصرف شوند و ترجیح دهند برای اطمینان از کیفیت، حضوری خرید کنند.
خیلی وقتها پیش میآید مدلی را در یک وبسایت میبینید و آن را دوست دارید، اما چون اطلاعی از نوع پارچه و حس آن روی بدن ندارید، از خرید صرفنظر میکنید. در چنین شرایطی، شناخت انواع پارچه کمک بزرگی است تا بتوانید تنها با تکیه بر توضیحات محصول، تصمیم دقیقتری بگیرید.
وقتی با جنسها و ویژگیهای رایج پارچهها آشنا باشید، میتوانید لباس مورد نظر خود را با اطمینان بیشتری بهصورت آنلاین سفارش دهید و حتی از طراحان و تولیدکنندگان خاص، دقیقاً همان جنس پارچهای را بخواهید که برای شما مناسبتر است. به این ترتیب، روند خرید برایتان آسانتر و مطمئنتر خواهد شد.
انواع پارچه از نظر مواد تشکیلدهنده
از نظر مواد اولیه و نوع الیاف، پارچهها بهطور کلی به دو دسته اصلی طبیعی و مصنوعی تقسیم میشوند. هر کدام از این دو گروه ویژگیها، مزایا و محدودیتهای مشخصی دارند و در آموزش پارچهشناسی، شناخت تفاوت آنها در اولویت قرار میگیرد.
پارچههای طبیعی
پارچههای طبیعی با بهرهگیری از آنچه طبیعت در اختیار انسان قرار داده، تولید میشوند؛ مانند الیاف بهدستآمده از پوست حیوانات، پیله کرم ابریشم و دانه یا ساقه گیاهان. این گروه از پارچهها بهطور کلی از مناسبترین انتخابها برای تماس مستقیم با پوست به شمار میآیند.
افراد پارچههای طبیعی را با بهرهگیری از طبیعت و آنچه که طبیعت در اختیار آنها قرار داده است، تولید میکنند. از پارچههای طبیعی میتوان به پوست حیوانات، پیله کرم ابریشم و دانه گیاهان اشاره کرد. این نوع پارچهها از بهترین انتخابها برای بیشتر افراد بهحساب میآیند و بهطور کلی ویژگیهای زیر را دارند:
- ایجاد جریان هوا و امکان تنفس بهتر برای پوست
- کاهش احتمال ایجاد حساسیت پوستی
- نرمی و دوام مناسب در استفاده روزمره
- مقاومت رنگ در برابر تابش اشعه فرابنفش خورشید
- سازگاری بالا با پوست انسان و احساس راحتی بیشتر
پارچههای مصنوعی
پارچههای مصنوعی با استفاده از فرایندهای ساخت مدرن، از ترکیب مواد طبیعی با مواد شیمیایی یا بهطور کامل از مواد مصنوعی و غیرطبیعی تولید میشوند. خصوصیات این پارچهها بسته به هدفی که برای آن طراحی شدهاند، متفاوت است، اما بهطور کلی میتوان برای آنها چند ویژگی عمومی در نظر گرفت:
- داشتن استحکام و مقاومت مکانیکی نسبتاً بالا
- قابلیت استفاده در انواع لباسها و کاربردهای متنوع
- امکان طراحی با ویژگیهای متنوع مانند کشسانی، براقیت یا مقاومت به چروک
- احتمال حساسیتزایی در برخی انواع، بهویژه برای پوستهای خیلی حساس
بهطور کلی، پارچههای مصنوعی استحکام نسبتاً بالایی دارند، در انواع لباسها قابل استفادهاند و میتوان برای آنها ویژگیهای مختلفی مانند کشسانی، مقاومت به چروک یا براقیت تعریف کرد. با این حال، برخی از انواع آنها میتوانند در افراد حساس، ایجاد حساسیت یا احساس گرمای بیش از حد کنند و به همین دلیل انتخاب آگاهانه آنها اهمیت دارد.
انواع رایج پارچه لباس در بازار
امروزه پارچههای بسیار متنوعی در بازار موجود است و طراحان و تولیدکنندگان با توجه به شناخت انواع پارچه، جنس مناسب برای هر مدل لباس را انتخاب میکنند. هر پارچه براساس منبع الیاف، ترکیب و نحوه بافت، ویژگیهای منحصربهفردی دارد که آن را برای کاربردهای خاص مناسب میکند.
پارچه پنبهای و نخی
پارچههای نخی یا پنبهای به دلیل سازگاری بالا با پوست و کاهش احتمال حساسیت، از پرمصرفترین پارچهها در صنعت پوشاک هستند. این پارچهها حس لطافت و آرامش روی پوست ایجاد میکنند و برای لباسهای روزمره گزینهای ایدهآل محسوب میشوند.
به دلیل ایجاد جریان هوا و قابلیت تنفس، پارچههای نخی و پنبهای برای استفاده در فصول گرم سال بسیار مناسباند و به بدن اجازه میدهند خنکتر بماند.
پارچه ابریشمی
ابریشم یکی از نرمترین، ظریفترین و در عین حال گرانترین انواع پارچه است. این پارچه استحکام خوبی دارد و تا حدی حرارت را در خود نگه میدارد، در نتیجه هم لطافت و هم حس لوکس بودن را همزمان ارائه میکند.
پارچه ابریشم در رنگهای متنوع تولید میشود و بهدلیل ظاهر براق و شیک، برای دوخت لباسهای رسمی و مجلسی مانند کت و شلوار ظریف زنانه، شال، مانتوهای مجلسی و کراوات استفاده میشود.
پارچه حریر
حریر نوعی ابریشم نازک است که از الیاف طبیعی تهیه میشود و بافتی سبک، ریز و نسبتاً لطیف دارد. در برخی موارد، حریر با الیاف مصنوعی ترکیب میشود تا ویژگیهایی مثل دوام یا افت بهتری روی بدن پیدا کند.
این پارچه در انواع مختلفی مانند حریر ساتن، کرپ حریر، حریر سیلم و حریر پردهای عرضه میشود و برای دوخت لباسهای سبک زنانه، مانتوهای مجلسی و شالهای ظریف بسیار محبوب است.
پارچه پشمی
پارچه پشمی از پشم حیواناتی مانند گوسفند، بز و خرگوش بافته میشود و در ضخامتهای مختلف در بازار عرضه میگردد. پشم بهطور طبیعی عایق خوبی در برابر سرما است و به همین دلیل، پارچههای پشمی برای فصول سرد سال بسیار کاربردی هستند.
انواع پارچههای پشمی در دوخت پالتو، کت زمستانی، شال و سایر لباسهای گرم به کار میروند و بسته به نوع بافت، میتوانند ظاهر رسمی یا روزمره داشته باشند.
پارچه کشمیر
کشمیر نوعی الیاف ظریف و لوکس است که از موی گردن بز کشمیر و برخی نژادهای دیگر بز به دست میآید. این پارچه بافتی بسیار نرم، سبک و در عین حال گرم دارد و بهخاطر کیفیت بالا، در دسته پارچههای گران و خاص قرار میگیرد.
الیاف کشمیر نسبت به پشم گوسفند، سبکتر و گرمتر هستند و به همین دلیل پوشاک کشمیر، مانند شال، پلیور و پالتو، راحتی و گرمای دلپذیری برای استفاده در فصل سرد فراهم میکنند.
پارچه کتان
کتان پارچهای است که از گیاه کتان بهدست میآید و بهخاطر خنکی و جذب آب بالا، برای فصلهای بهار و تابستان انتخاب بسیار مناسبی است. لباسهای کتان معمولاً روی پوست حس خنکی و راحتی ایجاد میکنند.
سطح پارچه کتان صاف و کمی درخشان است، اما چون این پارچه در شستوشو ممکن است کمی جمع شود، بهتر است پیش از برش و دوخت، یکبار شسته شود تا تغییر اندازه آن در لباس نهایی کنترل شود.
پارچه چرم
چرم از دباغی پوست حیوانات بهدست میآید و بسته به نوع حیوان و روش فرآوری، انواع مختلفی دارد. پوست گاو رایجترین منبع چرم است و بخش بزرگی از تولید چرم جهان را شامل میشود.
پارچه چرم بادوام است، در برابر چروک مقاومت خوبی دارد و ظاهر مخصوص به خود را دارد که با توجه به نوع پوست و نوع پرداخت، میتواند از کاملاً مات تا براق متغیر باشد. چرم در تولید لباس، کیف، کفش و اکسسوریهای مختلف کاربرد فراوان دارد.
پارچه جیر
جیر نوعی چرم نازک است که از لایهی زیرین پوست حیواناتی مانند بز، گوسفند، گوساله یا گوزن بهدست میآید و سطحی مخملی و نرم دارد. همین بافت لطیف باعث میشود جیر ظاهر بسیار جذابی داشته باشد.
این پارچه نسبت به گرد و غبار و چربی حساس است و سریعتر کثیف میشود، بنابراین نیاز به مراقبت بیشتری دارد. جیر بهخصوص برای دوخت پالتو، کت و برخی کفشهای خاص بسیار محبوب است، چون حالتی بین چرم و مخمل ایجاد میکند.
پارچه جین (لی)
پارچه جین یا لی بهخاطر استحکام و مقاومت بالا، یکی از پرمصرفترین پارچهها در پوشاک روزمره محسوب میشود. این پارچه در انواع مختلفی مثل جین نخی، کاغذی، ضخیم، کشی و غیرکشی تولید میشود.
از جین برای دوخت انواع شلوار، مانتو، کت، لباس اسپرت، کیف و حتی کفش استفاده میشود. ظاهر شیک و کاربردی آن باعث شده که جین تقریباً هیچوقت از مد نیفتد و همیشه در استایلهای مختلف جای خود را حفظ کند.
پارچه فوتر
فوتر در واقع نوعی پارچه نمدی است که از فشرده کردن الیاف پشمی بهدست میآید. این پارچه ضخیم، نرم و گرم است و برای فصلهای پاییز و زمستان گزینهای بسیار مناسب به شمار میرود.
از فوتر بیشتر برای دوخت پالتو، کتهای زمستانی و گاهی اکسسوریهای گرم استفاده میشود و بهخاطر بافت متراکم، عایق حرارتی خوبی است.
پارچه مخمل
مخمل پارچهای کرکی با سطحی نرم و براق است که معمولاً از ابریشم، پنبه، کتان یا پشم تولید میشود. فرایند تولید این پارچه نسبتاً پیچیده است و به همین دلیل، از گذشته تا امروز بهعنوان یک پارچه لوکس و اشرافی شناخته میشود.
مخمل در دوخت انواع لباس مجلسی، کت، مانتو، دامن و حتی پرده و روکش مبل کاربرد دارد و بهخاطر درخشش خاص و بافت مخملی، جلوهای شیک و متفاوت به استایل میدهد.
پارچه فاستونی
پارچه فاستونی از ترکیب الیافی مانند پشم خالص، مخلوط پشم و پلیاستر یا ترکیب پشم و کرک تولید میشود و بهطور ویژه برای لباسهای رسمی طراحی شده است. این پارچه ایستایی خوبی دارد و روی تن شیک میایستد.
از فاستونی بیشتر برای دوخت کت و شلوار، کت و دامن و مانتوهای رسمی استفاده میشود و به دلیل ظاهر مرتب و رسمی، در استایل اداری و مجلسی بسیار پرکاربرد است.
پارچه گاباردین
گاباردین پارچهای با بافت ریز و متراکم است که از پنبه، پشم یا الیاف مصنوعی بافته میشود. این پارچه معمولاً نقوش اریب مانند تیغماهی یا جناقی دارد که با زاویه خاص در بافت پارچه مشخص است.
به دلیل دوام و ایستایی مناسب، گاباردین بیشتر برای دوخت کت و شلوار مردانه، پالتو و برخی لباسهای رسمی استفاده میشود و ظاهر مرتب و کلاسیکی ایجاد میکند.
پارچه لنین (لینن)
لنین یا لینن نوعی پارچه با ظاهر کمی زبر و طبیعی است که از ترکیب الیاف طبیعی و مصنوعی بهدست میآید. هرچقدر درصد پنبه در این ترکیب بیشتر باشد، کیفیت و راحتی لینن بالاتر خواهد بود.
این پارچه بهخاطر ظاهر مینیمال و طبیعی، برای لباسهای تابستانی، مانتوهای خنک و استایلهای راحتی و هنری بسیار محبوب است.
پارچه ویسکوز (ریون)
ویسکوز یا ریون الیافی با پایه طبیعی و ماهیت سلولزی است که از منابع گیاهی تهیه و طی فرایند شیمیایی به نخ تبدیل میشود. این الیاف در دو نوع پرز کوتاه و پرز بلند تولید میشوند و در انواع پارچهها به کار میروند.
پارچههای ویسکوز در لباسهای زنانه و مردانه کاربرد زیادی دارند، خنکتر از ابریشم طبیعی هستند و به همین دلیل در تابستان طرفداران زیادی پیدا کردهاند. جذب رطوبت بالای ویسکوز باعث میشود روی بدن حس مطلوبی ایجاد کند و در بسیاری از موارد ترکیب آن با پنبه، راحتی پارچه را چند برابر میکند.
پارچه کرپ
کرپ پارچهای با بافت دانهدانه و کمی مجعد است که معمولاً از ابریشم، پشم یا پلیاستر تولید میشود. سطح پارچه ظاهری نیمهمات و حالتی توریمانند و پیچخورده دارد که آن را از سایر پارچهها متمایز میکند.
کرپ در رنگها و انواع مختلفی مانند کرپ اسکاچی، کرپ دیور، کرپ باربی، کرپ گاباردین و کرپ مرویجت تولید میشود و در دوخت مانتو، شومیز، پیراهن و لباسهای رسمی و نیمهرسمی بسیار کاربرد دارد.
پارچه ژاکارد
ژاکارد پارچهای است که طرح آن در تار و پود پارچه بافته میشود، نه اینکه روی آن چاپ شود. به همین دلیل، طرحها ماندگارتر هستند و در برابر سایش و چروک مقاومت بیشتری نشان میدهند.
این پارچه اغلب از ابریشم خالص یا ترکیب ابریشم با سایر الیاف بافته میشود و بسته به ضخامت، برای کاربردهای مختلفی مثل مانتو و لباس مجلسی سبک، یا پالتو و کت و شلوار سنگینتر به کار میرود. ژاکارد بهخاطر نقشونگار و درخشندگی خاص، جلوهای لوکس به استایل میدهد.
پارچه ترگال
ترگال پارچهای نرم و نسبتاً ضخیم با بافت نسبتاً ساده است که برای دوخت لباسهای کاربردی و فرم بسیار مناسب است. این پارچه دوام خوبی دارد و کمتر چروک میشود.
ترگال بهخصوص در رنگهای مشکی و سرمهای، در دوخت مانتوهای اداری و لباس فرم مدارس و سازمانها بسیار پرکاربرد است و ظاهری مرتب و رسمی ایجاد میکند.
پارچه ساتن
ساتن پارچهای براق و لیز است که از موادی مانند پنبه، ابریشم، نایلون یا پلیاستر تولید میشود. بافت خاص ساتن باعث میشود سطح رویی آن بسیار صاف و درخشان و سطح پشتی آن ماتتر باشد.
این پارچه برای دوخت لباسهای زنانه، پیراهن مجلسی، لباس شب و بعضی جزئیات لوکس در لباسدوزی استفاده میشود و انواعی مانند ساتن عاشقی، ساتن فیروزهای، ساتن نگیندار، ساتن پشت کرپ و ساتن شیشهای دارد.
پارچه بنگالین
بنگالین پارچهای با بافت آجدار است که از ترکیب الیاف مصنوعی با موادی مثل ابریشم و پشم تولید میشود و همزمان استحکام و جلوه مناسبی دارد. نام این پارچه از منطقه بنگال گرفته شده که نخستین بار در آنجا تولید شده است.
بنگالین بیشتر برای دوخت لباسهای نسبتاً لوکس، شلوارهای نیمهرسمی و برخی کتها و دامنها استفاده میشود و به خاطر بافت خاص، روی تن فرم خوبی میگیرد.
برای خریدی راحت و دلپذیر، سراغ طراحان حرفهای بروید
امروزه صنعت نساجی با تنوع بالای پارچههای رنگارنگ و زیبا، انتخاب را هم جذاب و هم کمی پیچیده کرده است. شناخت انواع پارچه هم برای تولیدکنندگان لباس و هم برای خریداران اهمیت زیادی دارد، چون کمک میکند مناسبترین جنس را برای دوخت یا خرید لباس مورد نظر انتخاب کنند.
برای داشتن تجربه خرید بهتر، بهتر است به سراغ تولیدکنندگانی بروید که از طراحان و خیاطان حرفهای و آشنا با آموزش پارچهشناسی بهره میبرند. این افراد با شناخت دقیق خصوصیات پارچهها، میتوانند برای هر مدل، بهترین جنس را انتخاب کنند تا هم دوخت تمیزتری داشته باشید و هم لباسی با ظاهر و دوام مطلوب تحویل بگیرید.
